XXXVII. Baza Lotnictwa Marynarki

lipca 25, 2026

Gorącym latem 1920 roku, z dala od dramatycznych wydarzeń na froncie utworzono jednostkę wojskową w perspektywie ważną dla obrony wybrzeża, z daleką możliwośćią wykorzystania zdolności także na rozlewiskach Polesia. Pierwocina lotnictwa morskiego powstała w Pucku, w przejętej 10 lutego 1920 roku bazie Kaiserliche Marine, w której stacjonowało także niemieckie lotnictwo morskie. Były więc od razu koszary, pasy startowe, hangary, basen dla wodnopłatowców, drogi do ich przetaczania. Koszary objął od razu 1 Batalion Morski (sformowany w kwietniu 1919 w Modlinie), rozwijany organizacyjnie po objęciu Pomorza do szczebla pułku. Na polecenie ministra spraw wojskowych gen. Leśniewskiego, dowódca pułku, kapitan marynarki Konstanty Jacynicz utworzył podporządkowany mu organizacyjnie pluton lotniczy.

Toruń, 6 maja 1921. Dekoracja marynarzy na pokładzie monitora ORP "Warszawa". W grupie odznaczonych za Marszałkiem komandor Jacynicz.

Dowództwo plutonu, którego pierwszym zajęciem było rozeznanie, czy z kilku zdezelowanych wodnopłatów pozostawionych przez Niemców w hangarach uda się jeszcze coś wydobyć został kapitan pilot Wiktoryn Kaczyński, z byłego rosyjskiego lotnictwa czarnomorskiego.

Kpt. Kaczyński w mundurze rosyjskim.

27 maja został mianowany dowódcą bazy lotniczej z zadaniem utworzenia eskadry szkolnej, a w dalszej perspektywie pełnowartościowej jednostki lotnictwa morskiego. 1 lipca Baza została usamodzielniona (podporządkowana Sekcji Marynarki Wojennej MS Wojsk,), a 15 lipca wzniósł się w powietrze pierwszy, odremontowany (a właściwie to poskładany z kilku wraków) polski samolot morski - Friedrichshafen FF.33h. Używano go później jako maszyny szkolnej. W sierpniu zakupiono w Gdańsku kolejne dwa wodnosamoloty FF 33 w wersjach "j" i "l", oraz FF. 49 i Lübeck-Travemünde F4. Do końca roku 1920 zakupiono także wodnosamoloty Hansa-Brandeburg NW i Sablatnig SF-8. W październiku kupiono kolejne, tym razem lądowe samoloty Fokker D.VII, Albatros B.II, Albatros D.V i DFW C. IV. Takie były początki Bazy i Szkoły Pilotów Morskich, z których w kolejnym roku, po wyszkoleniu ludzi i dostarczeniu kolejnych partii sprzętu powstanie Lotnictwo Morskie.

Friedrichshafen FF.33h, produkowana od 1916 r. wersja maszyny powstałej dwa lata wcześniej, o wzmocnionej konstrukcji skrzydeł.

Wodnosamolot pływakowy w układzie dwupłata, dwumiejscowy.

Silnik: Benz Bz III o mocy 150 KM

Rozpiętośc górnego płata: 16,8 m

Masa startowa: 1635 kg

Prędkość maksymalna: 120 km/h

Pułap: 2000 m

Zasięg: do 600 km

Uzbrojenie: 1 km MG 14, na tylnym stanowisku. Miał ponadto mozliwość zabrania do kabiny obserwatora 8 bomb 12,5-kilogramowych.

Stan w lotnictwie polskim: 3 sztuki wszystkich wersji.

FF.33j - kolejna,udoskonalona wersja rozwojowa, wyposażona w radiostację. FF.33l - lepiej uzbrojona (km MG 14 na tylnym stanowisku i LMG 08/15 strzelający do przodu), wyposażona w radiostację wersja myśliwska.

FF.33h bez numeru, pierwszy samolot Bazy.

FF. 33j i FF. 33l w Pucku. Oprócz szachownic na kadłubach malowano flagę Marynarki.

FF.49

Wodnosamolot pływakowy w układzie dwupłata, dwumiejscowy, produkowany od 1917 r.

Silnik: Benz Bz III o mocy 150 KM

Rozpiętośc górnego płata: 17,15 m

Masa startowa: 2147 kg

Prędkość maksymalna: 130 km/h

Pułap: 2000 m

Zasięg: 700 km

Uzbrojenie: 1 km LMG 08/15 strzelający do przodu, 1 km MG 14 na obrotowym stanowisku tylnym. W kabinie obserwatora miejsce na 4 bomby 12,5-kg.

Stan w lotnictwie polskim: 1 sztuka

Hansa-Brandenburg NW

Produkowany od 1914 roku (wersja NW od 1915) wodnosamolot pływakowy w układzie dwupłata, dwumiejscowy, w 1920 nadający się przede wszystkim do szkolenia.

Silnik: Mercedes D III o mocy 160 KM

Rozpiętośc górnego płata: 16,5 m

Masa startowa: 1650 kg

Prędkość maksymalna: 90 km/h

Pułap: 1500 m

Zasięg: 320 km

Uzbrojenie: brak

Stan w lotnictwie polskim: 1 sztuka