Wojsko Polskie. Opowieści o broni i mundurze 1918 - 1921

 W listopadzie 1918 roku Polacy - artylerzyści z wojskowej profesji zaczęli sie gromadzić wokół odebranych Austriakom i Niemcom dział. Ten rodzaj broni głównych na regulację zasad swojego ubioru czekać nie musiał, według przepisów wz. 17 kolorem artyleryjskim został czarny. Mundur ogólnowojskowy, czarne wypustki, czarne patki. W taki sposób ubierały się w miarę możliwości powstające z walczących już i organizowanych dopiero na tyłach baterii pułki artylerii polowej (typowy sprzęt lekki), ciężkiej (armaty i haubice większych kalibrów) i wałowej (z przejętymi w Krakowie, Przemyślu i Lwowie austriackimi działami fortecznymi). Te ostatne długo nie przetrwały. Pułk atylerii górskiej miał nieliczne typowo górskie i inne lekkie działa, w ramach Dywizji Górskiej. Do kategorii ciężkiej zaliczano także Pułk Motorowy Artylerii Najcięższej. Należy jeszcze wspomnieć o specyfice nazewnictwa stopni - w artylerii szeregowemu odpowiada kanonier, starszemu szeregowemu bombardier, sierżantom - ogniom...

  Mundurowa odrębność lotników zaczęła się 11 stycznia 1919 roku, jeszcze w ramach systemu wzoru 17. Był to  oficerski mundur kroju ogólnowojskowego, granatowy z żółtymi wypustkami na kurtce, płaszczu, spodniach i czapce. Kołnierze kurtek i otoki czapek z granatowego aksamitu, a na kołnierz płaszcza granatowe patki z żółtą wypustką i guzikiem. Spodnie typu bryczesy, długie buty. Szeregowi lotnicy otrzymali granatową kurtkę z naramiennikami i czapką obszytymi ciemnożółtą wypustką, spodnie o kroju szeregowych piechoty, owijacze, trzewiki. Odznakę lotniczą w postaci lecącego orła na lewy rękaw dla oficerów haftowano srebrną nicią na żółtym tle, dla szeregowych białą. Na zdjęciach z epoki jednak lotnicy występują najczęściej w mundurach ogólnowojskowych. Było znacznie więcej i znacznie poważniejszych problemów, niż szycie na szybko wymyślnych strojów. Por. Józef Krzyczkowski w mundurze regulaminowym wz. 17. Por. obserwator Józef Godlewski. Lotnicza naszywka na rękawie szarego mund...