XXXIII. Ochotnicza Legia Kobiet

maja 02, 2026

Udział Polek w walkach o Niepodległość od czasów Powstania Kościuszkowskiego to jeden z charakterystycznych rysów naszego społeczeństwa. Nie inaczej było w opisywanej tu epoce. Od oddziału Milicji Kobiecej ze Lwowa (listopad 1918).przekształconej w grudniu w Ochotniczą Legię Kobiet. Panie pełniły nie tylko służbę pomocniczą, ale także brały udział w walkach. Na łyczakowskim cmentarzu wojennym, w kwaterze obrońców spoczywa ich ponad 70.

Do 1920 roku organizacja, kierowana przez ppłk dr. Aleksandrę Zagórską (matkę Jurka Bitschana, 14-latka, poległego 21 listopada 1918) rozrosła się do około 2500 ochotniczek, służacych poza lotnictwem i bronią pancerną we wszystkich rodzajach wojsk i służb. Oczywiście w przeważającej części pomocniczo, ale wcale przez to nie mniej ważnie.

Według ustaleń z 1920 roku legonistki na służbie miały nosić następujący ubiór. Kapelusz skautowy, koloru khaki, z rzemykiem pod brodę, prawe rondo podniesione, na rondzie orzełek i oznaki szarży. Kurtka i płaszcz jak dla oficerów i szeregowych Wojsk Polskich (ogólnowojskowe). Spódnica angielska gładka z materiału kurtki. Trzewiki sznurowane czarne lub żółte. Patka na kołnierzu kurtki z sukna jasnoniebieskiego bez wypustki, z wężykiem odpowiedniej rangi, Na kołnierzu płaszcza – takiej samej barwy paski. Naramienniki kroju wojskowego gładkie; na środku naramiennika monogram O.L.K., dla pełniących funkcje oficerskie srebrny oksydowany, a dla szeregowych z sukna karmazynowego.

Faktycznie jednak głównym nakryciem głowy OLK pozostała okrągła czapka w typie maciejówki, były też furażeki i rogatywki.

Oficerowie i szeregowi Ochotniczej Legii Kobiet noszą oznaki stopni na kapeluszach (na podniesionym rondzie pod orzełkiem) i obu rękawach kurtki oraz płaszcza. Na naramiennikach tylko emblemat OLK.

. Oznaki stopni z płaskiego srebrnego sznurka oraz gwiazdek oficerskich, w formule takiej, jak na czapkach WP.

Szeregowy legionistka żadnych znaków na wyłogach rękawa nie nosi.

Aleksandra Zagórska (stoi) i żeńska obsługa ckm. Zdjęcie zapewne dla celów propagandowych, pozowane. Podawanie taśmy w taki sposób to gwarantowane zacięcie, a i rozbiegówki (po drugiej stronie) nie bierze się w dwa paluszki. Co (oczywiście ta fotografia) w żaden sposób nie przeczy rzeczywistej, bojowej służbie legionistek.