XXXI. Marynarze

 Marynarze dostali 11 stycznia 1919 kurtkę i czapkę ogólnowojskową z niebieskimi wypustkami, kotwicę na naramienniki. Nawet nazwy stopni pozostały ogólnowojskowe, żadnych tam bosmanów i komandorów tylko sierżanci i pułkownicy marynarki. W tworzącej się flotylli rzecznej nie było to jednak przestrzegane, szybko pojawiły się marynarskie granatowe, okrągłe czapki ze wstążką, a wśród oficerów stroje wzorowane na mundurach marynarek niemieckiej i austriackiej. Oficjalnie polski mundur marynarski (wzorowany na brytyjskim) oraz odrębny system stopni i ich oznaczania przyjęto w styczniu 1920 roku.

Oficerom przysługiwała granatowa czapka okrągła (w lecie biała) z czarnym otokiem, daszkiem i podpinką oraz haftowanym orłem, kurtka granatowa z kołnierzem wykładanym otwartym (do niej koszula biała z czarnym krawatem), z oznakami stopni ze złotej taśmy na rękawach i złotymi guzikami z wizerunkiem kotwicy na tle krzyża kawalerskiego.  Spodnie długie (w lecie białe),trzewiki czarne i żółte lub białe do spodni letnich, czarne kamasze. Płaszcz dwurzędowy. Czarny pas służbowy i rękawiczki brązowe.

Dla szeregowych okrągła czapka bez daszka z czarną wstążką na otoku ze złotym napisem "Marynarka Wojenna" lub nazwą okrętu albo formacji, z metalowym orzełkiem ozdobionym złotą kotwicą na tarczy. Dla bosmanów czapka z daszkiem. Bluza granatowa sukienna z dużym kołnierzem granatowym, na który przypinano drugi niebieski płócienny, obszyty potrójną białą taśmą. Długie spodnie sukienne granatowe, czarne trzewiki. Płaszcz sukienny dwurzędowy.

Stopnie marynarki wojennej, na rękaw kurtek oraz naramienniki (płaszcze, bluzy mundurowe).


kontradrmirał 
wiceadmirał
admirał

ppor. marynarki
por. mar.
kpt.mar.
komandor ppor.
kmdr por. 
komandor

bosman
starszy bosman
bosman flagowy

marynarz
starszy narynarz
mat
bosmanmat

Pojawił się także orzeł czapkowy marynarki wojennej wz. 1920, z kotwicą na błękinnej tarczy.

Haftowana wersja oficerska.

Guzik mundurowy wz. 1920, z kotwicą na tle krzyża kawalerskiego.
Grupa marynarzy w mundurach  wszystkich  armii zaborców, ale na czapkach już orzełki.
Gen. Haller dekoruje marynarzy Flotylli Wiślanej,1920. Trzeci (od prawej) z dekorowanych, w furażerce, ma na naramienniku oznaczenie stopnia podporucznika marynarki.
Marynarz po wielkopolsku (mundur WW, pionowe wstążki na kołnierzu).
Załoga "Stefana Batorego" (Flotylla Wiślana), lato 1920.
Celowniczy km z "Pancernego 1" (Flotylla Pińska). Czapka bosmańska, ale orzełek wojsk lądowych wz. 17, a więc marynarz dołożył pod niego kotwiczkę, regulaminowo przewidzianą na naramienniki.
Kompania reprezentacyjna w Pucku (przejmowanie Pomorza), zima 1920.

Jak wynika z materiału fotograficznego, podobnie jak w innych rodzajach wojsk dążenie do regulaminowego munduru trwało długo. Obok staranniej ubranych oficerów widzimy "donaszanie" mundurów ogólnowojskowych i dostosowanych obcych. Zwykle starano się przynajmniej o marynarską czapkę. Niżej zdjęcie Batalionu Morskiego w 1920, gdzie do mundurów ogólnowojskowych niektórzy żołnierze także je noszą.
Pododdział desantowy z Flotylli Pińskiej w Kijowie, czerwiec 1920.
W okopach, lato 1920.







Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Opowieści część I. Szable

Obraz
Gdy jesienią 1918 roku odradzała się Niepodległa Polska, jej jeszcze nieokreślone granice natychmiast stanęły w ognistym kręgu kilku na raz wojen z większością sąsiadów. W mętliku narodzin nowej mapy Europy każdy chciał urwać jak najwięcej dla siebie. Niemcy, Ukraińcy, bolszewiccy Rosjanie, Czesi, Litwini.   A my mieliśmy do dyspozycji przede wszystkim ludzi. Na nasze szczęście lata pracy narodowej i społecznej zwłaszcza ostatniego przedwojennego dwudziestolecia skutecznie zaszczepiły poczucie wspólnoty we wszystkich warstwach polskiej ludności. W szeregach Wojska Polskiego w dwa miesiące stanęło około stu tysięcy ochotników. Latem roku 1920 w szeregach był już milion ludzi. Ubrać ich, obuć i nakarmić w warunkach chaosu i kryzysu nie było łatwo, ale najgorzej było z bronią. Zaborcy zadbali, by na ziemiach polskich nie było przemysłu wojennego — ani jednej fabryki broni, ani jednej prochu i amunicji. Wszystko to trzeba było stworzyć od podstaw, zdobyć, co się da, na początku na...
Czytaj więcej

XV. Samoloty

Obraz
  Cztery lata I wojny światowej to czas najszybszego i najbardziej burzliwego rozwoju techniki lotniczej. Od nielicznych, nieuzbrojonych aparatów używanych do rozpoznania, po wielotysięczne floty wyspecjalizowanych w różnych zadaniach maszyn o osiągach nieporównywalnie większych, niż ich poprzednicy sprzed zaledwie kilku lat.  Lotnictwo odrodzonej Polski zaczęło się w Galicji. Na tamtejszych "polach wzlotów" (termin "lotnisko" ukuto nieco później) w Krakowie (Rakowice), Przemyślu (Hureczko) i Lwowie (Lewandówka) stacjonowało czterdzieści kilka c.k. maszyn, niestety w większości szkolnych. Spenetrowane przez peowiacką konspirację (zadbał o to porucznik legionowej artylerii Janusz de Beaurain, entuzjasta lotnictwa, któremu udało się zostać obserwatorem lotniczym), dały pierwszy sprzęt i pierwszych ludzi. Na Rakowicach kpt. Florer uniemożliwił ucieczkę austriackich pilotów, uszkadzając zapłony, z zaatakowanego Hureczka polscy lotnicy odlecieli na 10 z 12 obecnych tam m...
Czytaj więcej

XXXII. Pozostałe służby i specjalności

Obraz
 Pozostałe rodzaje służb wojskowych także uzyskały własne oznaczenia identyfikacyjne. Dla lat 1918 - 1921 bardzo trudno o materiał ilustracyjny. Żadne wojsko nie obędzie się bez włąsnej służby porządkowo-represyjnej. Żandarmeria APF, najstarsza, nosiła na granatowych patkach kołnierz odznakę w kształcie płonącego granatu (skopiowana odznaka francuskiej piechoty).  Żandarmeria wielkopolska - żółte wypustki, żółte sznury naramienne, ryngraf służbowy (nie wiadomo, czy istotnie wyprodukowany). Szwadron żandarmów Naczelnego Dowództwa miał srebrnego orła na patce żółtej. Według przepisów z 1919 żandarmerię  miały wyróżniać czerwone patki, sznury naramienne (akselbanty - srebrne dla oficerów, żólte dla szergowych, stąd "kanarki") i podczas służby metalowe ryngrafy z orłem. Okucie sznura naramiennego wz. 19. Służby medyczne, oprócz opasek naramniennych sanitariuszy (białe z czerwonym krzyżem) posiadały dla lekarzy odznaki kołnierzowe w postaci tradycyjnej laski Eskulapa z wężami....
Czytaj więcej