XXIII. Piechota - Armia Polska we Francji

 Armia Polska we Francji utworzona dekretem prezydenta Republiki Francuskiej z 4 kwietnia 1917 r. otrzymała mundury bleu d'horizont M1915, z czapką rogatywką, dla szeregowych i młodszych podoficerów bez daszka. Godło stanowiła sukienna naszywka z orłem, powtórzona na naramiennikach. Orły dla oficerów były metalowe. Kolor wypustki i szwów na czapce ozanczał rodzaj broni, w piechocie (strzelcy) ciemnozielony.

Oznaki stopni jak w armii francuskiej, na rękawach i czapkach. Oczywiście francuskie było też oporządzenie - skórzany pas z szelkami i dwiema ładownicami oraz bagnetem. Manierkę noszono na osobnym pasku przewieszoną przez ramię. Metalowe tarcze z orłem nakładano także na hełmy.

Pełnej kodyfikacji przepisów ubiorczych dokonano dopiero pod koniec 1918 roku, a przyjęto jako regulamin już w 1919. Ustanowiono wówczas także odznaki specjalności noszone na patkach kołnierzy, a wypustki dodano także na mankiety i szwy spodni. Przepisy te rozciągnięto także na polskie oiddziały w Rosji, z zastrzeżeniem, że mogą one nosić mundury w rosyjskim kolorze szarozielonym.

W praktyce większość żołnierzy nosiła typowe umundurowanie francuskie, z polskimi odznakami. W dywizji Zeligowskiego (4.), syberyjskiej (5.) i w Murmańsku do czasu otrzymania dostaw mundurów z Francji wprowadono tylko nowe oznaczenia stopni.

Dywizje piechoty APF zorganizowano jako "strzeleckie" -  w tradycji francuskiej piechoty lekkiej, z odznaką w kształcie trąbki, oraz specjalnego rodzaju orłem na hełm. Przewidziano także tworzenie oddziałow na etatach piechoty, które zaczęto organizować na krótko przed powrotem do kraju w ramach Dywizji Instrukcyjnej.

Zdjęcia portretowe dwóch adiunktów (stopień typowo francuski, coś jak u nas starszy sierżant podchorąży). Widoczne metalowe orzełki, naszywki z orłem na naramienniku, odznaka strzelecka na patce kołnierza. Oznaki stopnia z galonu naszyte nad godłem.

Por. Antoni Sielicki w czasie służby w 1 pułku strzelców pieszych, oznaka stopnia na naszywce nad daszkiem.

Strzelec jest ubrany w kurtkę typu oficerskiego (kieszenie z kontrafałdą).

Metalowy orzełek oficerski (ale chętnie przyswajany i noszony przez żołnierzy wszystkich stopni - zdjęcie niżej), na tarczy monogram WP.

Naszywka z orłem haftowanym.

Guzik mundurowy.

Mundur i oporządzenie wz. 1915. Zwracają uwagę charakterystycznie dla ówczesnej francuskiej mody wojskowej podpięte do tyłu ("podkasane") poły płaszcza.

Ładownica M 1916.

Ładownica na magazynki rkm Chauchat.

Oddział polski w Murmańsku, zima 1919

Już przebrani, lato 1919. Zostały tylko Mosiny. Za dokonujacym przeglądu gen. Poolem  płk Dowoyno-Sołłohub.

Oddział z 5 dywizji w Nowo-Nikołajewsku, 1919.

Grupa Syberyjczyków po powrocie do kraju, 1920.

Oznaki stopni APF.

Specjalny, podwójny generalski wężyk na mankiety stopnia generała dywizji zaprojektował dla siebie osobiście Józef Haller (jedyny wojskowy w tym stopniu w APF), inspirując się portretami ks. Józefa Poniatowskiego.

Odznaki specjalności APF naszywane na patki kołnierza, sukienne, dla strzelców białe lub zielone, w artylerii czerwone, dla pozostałych granatowe. 

Rysunki za:      https://www.1939.pl/uzbrojenie/polskie/mundur/index.html